بررسی ماهیت و محدودیت عقیم‌سازی در نظام حقوقی ایران و اسناد بین‌المللی مقدمه: در دنیای حاضر، احترام به اصول اخلاق زیستی، در پرتو سرعت و پیشرفت فناوری زیستی، به یک ضرورت تبدیل شده است. توانایی‌ای که دانش پزشکی در اثر توسعه و پیشرفت، دربارۀ انسان و اعضای وی به دست آورده است، مسائل پیچیده‌ای را در حقوق مطرح کرده است. بسیاری از نظام‌های حقوقی، عقیم‌سازی ارادی را حقِ فرد دانسته و آن را به رسمیت شناخته‌اند. با این همه دولت‌ها می‌توانند این حق را، چنانچه با نظم عمومی یا منافع عمومی در تعارض قرار گیرد، محدود کنند. روش‌ها: نگارنده کوشیده است ضمن بررسی آرا و نظرات فقهی مختلف در زمینۀ عقیم‌سازی، رویکرد نظام حقوقی ایران را به شیوۀ توصیفی و تحلیلی واکاوی نماید و هم‌زمان به بررسی اسناد بین‌المللی نیز بپردازد. نتایج: یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که دولت در مقام قدرت حاکم و مجری سیاست‌های کشور تا حدودی می‌تواند این حق را محدود سازد. در اسناد بین‌المللی نیز عقیم‌سازی، به‌طور صریح، توصیه و یا منع نشده است. نتیجه‌گیری: رویکرد کشورها به این مسئله باید به‌گونه‌ای باشد که کرامت ذاتی فرد و تصمیم‌گیری آزاد و آگاهانۀ وی را تضمین نماید. تضمین استقلال در تصمیم‌گیری، همراه با ارائۀ اطلاعات در این زمینه و حمایت از آن و نیز تضمین عدم تبعیض در ارائۀ خدمات عقیم‌سازی با کیفیت بالا و بدون هرگونه خشونت، از جمله اصول حاکم بر حق عقیم‌سازی است. رویکرد غالب آن است عقیم‌سازی چنانچه زیان آن بیشتر از منافعش باشد، مخالف اصول اخلاق زیستی و ممنوع است. Background: In today's world, in tandem with the swift progress of biotech-nology, observing the principles of bioethics has become an exigency. Medical knowledge has experienced a tremendous evolution by discoveries about human being and its organs which instantiates complex issues in law. Many legal sys-tems recognize voluntary sterilization as a common right of the individual. However, governments can limit this right if it conflicts with discipline or public interest. Methods: In this descriptive analytical study, an attempt was made to evaluate the jurisprudential verdicts and opinions in sterilization besides examining the approach of Iranian legal system. The relevant international documents were reviewed in this study as well.  Results: The findings show that the government as the ruling power and author-ity in implementing the country's policies can to some extent limit this right. Also, international documents do not explicitly recommend or prohibit steri-lization. Conclusion: Regarding the act of sterilization, governments must guarantee the inherent dignity of the individuals and their free and informed decision-making. Ensuring autonomous decision-making, along with providing information in this area, as well as ensuring non-discrimination in the provision of high quality sterilization services without any violence, are among the principles governing the right to sterilization. In case that the harms of the act outweigh the benefits, sterilization is reckoned to be contrary to the principles of bioethics and is forbidden. مشاور,محرمانگی,اختلال روان‌رنجوری,اختلال روان‌پریشی,پروندۀ درمانی,اطلاعات Counseling,Confidentiality,Neuroticisim,Psychosis,Medical records,Information 85 94 http://ijbmle.ir/fa/articles/21 http://ijbmle.ir/storage/ Zohreh Rahmani زهره رحمانی Assistant Professor, Department of Public Law, Bandar Anzali Branch, Islamic Azad University, Bandar Anzali, Iran استادیار گروه حقوق عمومی، واحد بندر انزلی، دانشگاه آزاد اسلامی، بندر انزلی، ایران zohreh_4549@yahoo.com Yes 48