fa 2676-6620 2676-6620 gregorian 2018 08 13 1 1 online 1 fulltext

بررسی اخلاقی تبليغات پزشكی با تأكيد بر محصولات بهداشتی-درمانی نانو مقدمه: در عرصۀ تولید و تجارت، قدرتمند‌ترین ابزاری که بازیگران برای رقابت با یکدیگر در اختیار دارند، تبلیغات است. ابزار هرچه قدرتمندتر و کارامدتر باشد، استفادۀ نادرست و ناصواب از آن می‌تواند موجب آسیب‌های جدی‌تر شود. بر همین اساس، تبلیغات هم باید مطابقِ ضوابط و معیارهایِ اخلاقیِ مناسب و مربوط به کار گرفته شود. رعایتِ این معیارها به‌ویژه در تبلیغاتِ پزشکی که به‌طور مستقیم با جان و سلامتِ مردم در ارتباط است، اهمیّتی دوچندان می‌یابد. روش‌ها: اين پژوهش بر اساس روش توصيفی، هنجاری و تحلیلی انجام شده و داده‌های آن از طریق منابع چاپی، مانند کتاب و مقاله و منابع اینترنتی به زبان‌های انگلیسی و فارسی گردآوری شده است. نتایج: بی‌اعتناییِ تبلیغات به اصولِ اخلاقی حاکم بر تبلیغات، می‌تواند پیامدهای نامطلوب بسیاری را، مانند طبی‌سازی، شکل‌گیریِ انتظاراتِ نامعقول و بی‌جا در افراد، اختصاص بودجه‌های درمانی به نیازهای غیرضروریِ درمانی، تنش در روابط پزشک و بیمار و استثمارِ گروه‌های آسیب‌پذیر، بر جامعه تحمیل کند.  نتیجه‌گیری: مطالعۀ تبلیغاتِ مختلف و بررسی پیامدهای آن‌ها در جامعه نشانگر ضرورتِ تدوین راهنماهای اخلاقی و نظارت بر رعایت آن‌ها در تبلیغات است. راستی، احترام به کرامت انسانی، ضرورتِ توجه به سطحِ فهم و دانش مخاطب، رعایتِ نزاکتِ عمومی، پرهیز از طرحِ ادعاهای بی‌اساس و حساسیت به مسئولیت‌های اجتماعی، عام‌ترین و مهم‌ترین اصول اخلاقی‌اند که می‌توان در این زمینه پیش‌نهاد. با توجه به پیچیدگی و ناشناختگی عوارض استفاده از محصولات بهداشتی-درمانی نانو، اصول اخلاقی کلی حاکم بر تبلیغات پزشکی بر تبلیغ این محصولات نیز حاکم است و بديع و كارامد بودن آن‌ها نمی‌تواند چگونگي تبليغ اين محصولات را از ارزيابی اخلاقی بركنار دارد. Background: In production and commerce, the most powerful tool the players possess to compete with each other is advertising. The more powerful and efficient the tool is, the more serious the consequences of its improper use would be. Accordingly, advertising must be applied in accordance with relevant ethical standards and criteria. Compliance with these criteria is particularly important in medical advertising, which directly affects the lives and health of the individuals. Methods: This research has been conducted on the basis of descriptive, normative and analytical methods and its data has been collected through printed sources such as books and articles besides internet resources in English and Persian. Results: The disregard for complying with the advertising ethics and moral precepts of advertising can have many adverse effects on the society including medicalization, the formation of unreasonable and irrelevant expectations in individuals, allocation of therapeutic funds to unnecessary therapeutic needs, the tension between doctor and patient relationships and the exploitation and abuse of vulnerable groups. Conclusion: The study of various types of advertising and their consequences in society indicates the exigency in compiling and elaborating ethical guides and monitoring the adherence to conducting the guides in the field of advertising. Indeed, respect for human dignity, the necessity to consider the level of understanding and knowledge of the audience, respect for public dignity, the avoidance of unfounded claims and the sensitivity to social responsibility, are the most common and most crucial moral principles that can be introduced in advertising. Due to complexity and uncertainty of the effects of using nano-health products, the general moral principles governing medical advertising are also dominant in promoting these products, and novelty and effectiveness of nano-products can not eliminate the ethical evaluation in the advertising process of them. محصولاتِ بهداشتی-درمانی,نانوتکنولوژی,معیارهای اخلاقی,تبلیغات پزشکی Health and therapeutic products,Nanotechnology,Ethical criteria,Medical advertising 2 13 http://ijbmle.ir/fa/articles/1 http://ijbmle.ir/storage/articles/1/بررسی-اخلاقی-تبليغات-پزشكی-با-تأكيد-بر-محصولات-بهداشتی-درمانی-نانو.pdf Zohreh Mohammadi زهره محمدی School of Medicine, International Campus, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشکدۀ داروسازی، پردیس بین‌الملل، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران No 5 Fatemeh Domanloo فاطمه دومانلو MA of Philosophy, Faculty of Letters and Humanities, The University of Tehran, Tehran, Iran دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد، رشتۀ فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران fdomanloo@gmail.com Yes 11 Amirhossein Khodaparast امیرحسین خداپرست Assistant professor at Iranian Institute of Philosophy, Tehran, Iran استادیار موسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، تهران، ایران No 12

مطالعۀ تطبیقیِ حقِ درمانجویان بر دسترسی به پروندۀ روانشناسی و روانپزشکی مقدمه: مقالۀ پیشِ ‌رو به‌دنبال تبیین حقِ مراجعان به مراکز روانشناسی و روانپزشکی برای دسترسی به اطلاعات مندرج در پروندۀ خود است. روش‌ها: در این راستا، دیدگاه نظام‌های حقوقی ایران، انگلستان، کانادا و استرالیا در رابطه با حق پیش‌گفته، بررسی و مقایسه شده است. نتایج: یافته‌های این پژوهش بیانگر آن است که حق دسترسی درمانجویان به پرونده روانشناسی به‌طور کلی در نظام‌های حقوقی انگلیس، کانادا و استرالیا پذیرفته شده است. با این حال، این حق در هیچ‌یک از نظام‌های حقوقی اشاره‌شده، مطلق نیست و افشای اطلاعات پرونده، در صورتی که قانون آن را ممنوع کرده باشد یا تهدیدی جدی علیه سلامت جسمی و روانی درمانجو یا دیگران به‌شمار آید، مجاز نیست. از سوی دیگر، در این پژوهش به‌منظور تبیینِ حق دسترسی به پروندۀ روانشناسی از منظر نظام حقوقی ایران، پس از تفکیک بین دو بخش مختلف پرونده‌های روانشناسی (اطلاعات ابرازی از سوی مراجع و تشخیص‌های درمانگر) و همچنین، سه دسته از مراجعان به مراکز روانشناسی (افراد بدون اختلال خاص روانی، افراد روان‌رنجور و بیماران روان‌پریش)، این نتیجه حاصل شده است که حق دسترسی مراجعانی که اختلال خاص روانی ندارند و همچنین، افراد روان‌رنجور، به پروندۀ درمانی خود با استثنائاتی در نظام حقوقی ایران پذیرفته شده است. نتیجه‌گیری: با این حال، قوانین و مقررات داخلی دربارۀ دسترسی بیماران روان‌پریش یا قیم آنها به پروندۀ درمانی‌شان ساکت‌اند که با توجه به اثراتِ حقوقیِ مهمی که بر بعضی از بیماری‌های روانی بار می‌شود، ضروری است این نقیصه با در نظر داشتن حقوق بیمار و مصالح جامعه برطرف شود. Background: The purpose of the article was to explain the right of the clients in psychiatric and psychological centers to have access to their medical records. Methods: In this regard, the views of the legal systems of Iran, England, Canada and Australia in relation to the foregoing right were reviewed and compared. Results: The findings of this study indicate that this right is generally accepted in the legal systems of England, Canada and Australia. However, the right is not absolute in any of the legal systems referred to, and the disclosure of case information if prohibited by law or in case of being a serious threat to the physical and mental health of the client, is not allowed.On the other hand, in this study, in order to clarify the right of access to psychological record from the perspective of Iranian legal system, a distinction was made between two different categories of psychological records (Information provided by the authorities and therapist's diagnosis) as well as three categories of clients in psychological centers (Individuals without special mental disorder, neurotic patients and psychotic patients). Based on the categorizations and distinctions, it was found that the right of access to information in individuals without special mental disorders as well as neurotic patients is preserved in the legal system of Iran with some exceptions. Conclusion: However, national laws and regulations with respect to access of psychotic patients or their guardians to their treatment record are silent. Given the significant legal impact of certain mental illnesses, it is necessary to address this shortcoming, taking into account the patient's rights and the interests of the society. محصولاتِ بهداشتی-درمانی,نانوتکنولوژی,معیارهای اخلاقی,تبلیغات پزشکی Health and therapeutic products,Nanotechnology,Ethical criteria,Medical advertising 14 35 http://ijbmle.ir/fa/articles/2 http://ijbmle.ir/storage/articles/2/مطالعۀ-تطبیقی-حق-درمانجویان-بر-دسترسی-به-پروندۀ-روانشناسی-و-روانپزشکی.pdf Faezeh Daneshvar فائزه دانشور PhD of Public Law, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran دانش‌آموختۀ دکتری، رشتۀ حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران faezehdaneshvar@gmail.com Yes 10

بررسی میزان دانش دارویی پرستاران بخش‌های بستری بیمارستان قلب شهید رجایی تهران و اهمیت آن در اخلاق مراقبت مقدمه: دانش دارویی پرستاران رکن مهم اخلاق مراقبت، به‌مثابه یکی از کلیدی‌ترین عناصر پرستاری است. این مطالعه با هدف بررسی میزان دانش دارویی و جایگاه آن در اخلاق مراقبت با تمرکز بر پرستاران بخش‌های بستری بیمارستان قلب شهید رجایی تهران انجام شد. روش‌ها: این مطالعه به‌صورت توصیفی- تحلیلی انجام شد. با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌بندی‌شده، 230 نفر از پرستاران بیمارستان قلب شهید رجایی انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات شامل چک‌لیست اطلاعات جمعیت‌شناختی و پرسشنامۀ دانش داروشناسی پرستاران بود. روایی و پایایی پرسشنامه‌ها تأیید شد. داده‌ها پس از جمع‌آوری در نرم‌افزار آماری SPSS نسخۀ 18 ثبت و با استفاده از آزمون‌های آماری، تجزیه و تحلیل شد. نتایج: میزان دانش دارویی پرستاران در حد متوسط بود. بررسی دانش دارویی در حیطه‌های مختلف نیز نشان داد که در حیطه‌های مربوط به سازوکار دارویی، عوارض دارویی و مراقبت پرستاری میزان دانش پرستاران در حد متوسط، ولی میزان دانش در حیطه دستۀ دارویی در حد خوب بود. مقایسۀ دانش دارویی در بخش عمومی و ویژه، تفاوت آماری معنی‌داری را نشان نداد. از میان متغیرهای بررسی شده، شرکت در کلاس‌های آموزشی با دانش دارویی پرستاران ارتباط آماری معنی‌داری داشت (p<0.001). نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج حاصل از این مطالعه و اهمیت دانش دارویی در اخلاق مراقبت، پیشنهاد می‌شود برگزاری کلاس‌های آموزشی برای بالا‌بردنِ دانش داروییِ پرستاران در اولویتِ برنامه‌ریزی‌های مربوط به آموزش پرستاران قرار گیرد. Background: Nurses' knowledge of pharmacology is a fundamental pillar of care ethics and one of the key elements of nursing. The aim of this study was to determine the level of knowledge of pharmacology and its position in care ethics among nurses of Rajaie Heart Hospital in Tehran. Methods: This study was a descriptive-analytical one. Using a stratified sampling method, 230 nurses from Rajaie Heart Hospital were selected. The data collection instrument was a demographic checklist and nurses' pharmacology knowledge questionnaire. Validity and reliability of questionnaires were confirmed. Next, statistical tests were conducted and data were analyzed through SPSS software version 18. Results: The level of nurses' knowledge in pharmacology was average among the selected group. A survey of pharmacological knowledge in different areas showed that in fields of drug mechanism, drug complications and nursing care, the knowledge of nurses was average, but the level of knowledge in the field of medicine was optimal. Comparison of pharmacology knowledge between public sector nurses and specialist nurses did not show any significant difference. Among the studied variables, participation in educational classes demonstrated a significant correlation with nurses' knowledge (p<0.001). Conclusion: Based on the results of this study and the importance of pharmaco-logy knowledge in care ethics, it is suggested that establishing training courses for boosting nurses' knowledge be prioritized in nursing education planning. محصولاتِ بهداشتی-درمانی,نانوتکنولوژی,معیارهای اخلاقی,تبلیغات پزشکی Health and therapeutic products,Nanotechnology,Ethical criteria,Medical advertising 36 46 http://ijbmle.ir/fa/articles/3 http://ijbmle.ir/storage/articles/3/بررسی-میزان-دانش-دارویی-پرستاران-بخش-های-بستری-بیمارستان-قلب-شهید-رجایی-تهران-و-اهمیت-آن-در-اخلاق-مراقبت.pdf Naser Hadavand ناصر هداوند Assistant Professor, Rajaie Heart Hospital, Tehran, Iran استادیار، مرکز آموزشی تحقیقاتی و درمانی قلب و عروق شهید رجایی، تهران، ایران hadavandn@yahoo.com Yes 13 Behzad Momeni بهزاد مؤمنی Msc in Nursing, Rajaie Heart Hospital, Tehran, Iran کارشناس ارشد پرستاری، مرکز آموزشی تحقیقاتی و درمانی قلب و عروق شهید رجایی، تهران، ایران No 14 Fatemeh Ashtiani فاطمه آشتیانی MSc in Critical Care Nursing, Rajaie Heart Hospital, Tehran, Iran کارشناس ارشد پرستاری مراقبت‌های ویژه، مرکز آموزشی تحقیقاتی و درمانی قلب و عروق شهید رجایی، تهران، ایران No 15 Ali Ansarifar علی انصاری‌فر Msc in Community Health Nursing Management, Supervisor of Health Education, Rajaie Heart Hospital, Tehran, Iran کارشناس ارشد مدیریت پرستاری بهداشت جامعه، سوپروایزر آموزش سلامت بیمارستان قلب و عروق شهید رجایی، تهران، ایران No 16

سخن سردبیر The Iranian Journal of Biomedical Law and Ethics has risen out of more than two decades of research and education in a number of fields. The first is the field of science and technology. Iran, like other developing countries, has been endeavouring to establish and develop new branches of science and technology. This endeavour has closely and complexly involved various areas of the individual and social life: from prenatal genetic testing and screening to organ transplantation of the brain dead patients, and from hard experiments on animals, endangering the environment and the human health to production of nano, transgenic and genetically modified products. Although scientific and technological efforts have brought about benefits – such as infertility treatments, cell therapy or human enhancement – they have in turn given rise to normative problems. Secondly, and in immediate relationship with the first field, intellectual attempts have inevitably been made to solve the normative problems caused by the mentioned developments. These efforts are both for ethical analysis of the problems, in the global and local contexts of beliefs (e.g. explanation and analysis of filiation of children resulting from assisted reproduction technologies) and providing legally binding solutions for those cases which without such solutions would increase and make more serious the relevant controversies and risks (e.g. preservation of biodiversity or the necessity of biosafety vis-à-vis vast dangers of nano-biotechnological products). Therefore, the two partite field of morality and law has also evolved and developed in parallel with science and technology. Thirdly, the field of ethics and law in turn embraces both traditional medical problems, such as abortion and confidentiality, and new problems arising out of biotechnology, such as cell therapy, cloning and production of bio- warfare and terrorism. In other words, in the present contexts, ethics and law are qualified both by the "medical" and "bio" constraints. Accordingly, four professional sub-fields of medical ethics, medical law, bio ethics and bio law have gradually taken shape. Against this backdrop, over the last two decades, we have witnessed the emergence of professional institutes and journals in each of the mentioned sub-fields. They have tried to form and publish interdisciplinary opinions and researches on the sub-field they tended to cover. None the less, a forum for forming and publishing opinions and researches on all of the four sub-fields together has been lacking, as it is evident that understanding and resolving the aforesaid problems, without cooperation and exchange among the concerned disciplines like science, biotechnology, law and morality, are impossible. This Journal has been established to fill that gap. Thus, the Journal of Biomedical Law and Ethics, with the awareness of distinctions between law and morality and also medical and bio sciences and with the intention of publishing interdisciplinary opinions and theories (basic sciences, medical sciences, engineering sciences, philosophy, theology, law, humanities and social sciences) wishes to lay the ground for an intellectual interaction and provide for an opportunity of putting forth applied and theoretical thoughts in the aforementioned complex and broad scope. We intend to publish the Journal semi-annually. Also, upon publication of two issues in Persian, one issue will be allocated to English papers, god willing. We cordially invite all scholars and authors of the vast domain of biomedical law and ethics to accompany us and give us the honour of publishing their opinions and intellectual achievements. محصولاتِ بهداشتی-درمانی,نانوتکنولوژی,معیارهای اخلاقی,تبلیغات پزشکی Health and therapeutic products,Nanotechnology,Ethical criteria,Medical advertising 1 1 http://ijbmle.ir/fa/articles/4 http://ijbmle.ir/storage/articles/4/سخن-سردبیر.pdf Mohammad Rasekh محمد راسخ Professor at faculty of Law, Shahid Beheshti University استاد دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی rasekh.m@gmail.com Yes 18

عاملان عدالت در سلامت جهانی مقدمه: وابستگی متقابل و فرآیندهای جهانی شدن در دنیای کنونی، مشکلاتی پیچیده‌ نیز در سلامت جهانی به دنبال داشته است. نابرابری‌های عمده در حوزه‌های مربوط به سلامت در دنیا مسائلی چون تغییرات اقلیمی، گسترش بیماری‌های عفونی، توزیع نابرابر امکانات درمانی، فقر و بیماری‌های ناشی از آن را در مرکز توجه نظریۀ عدالت جهانی قرار داده است. روش‌ها: نظریۀ عدالت جهانی که گفتمانی بایدانگار در باب وظایف و مسئولیت‌های ما در مقابل دیگر انسان‌های جهان است، در مقام حل بحران‌ها و مسائل پیش‌گفته، به رویکردهای مختلفی تقسیم شده است. این رویکردها بنا به پیش‌فرض‌ها و مقدمات استدلالی خود در باب اصول عدالت، دیدگاه‌هایی متفاوت در باب عاملان عدالت دارند. در پژوهش حاضر، با دو رویکرد مسئله‌محور و نظری در عدالت جهانی، برای دستیابی به رویکرد مطلوبِ عدالت در سلامت جهانی تلاش خواهیم کرد. نتایج: برخی رویکردها به عدالت جهانی، دولت‌ها را تنها عاملان عدالت معرفی می‌کنند. در مقابل، در برخی دیگر از رویکردها افزون بر دولت‌ها، افراد و نهادها نیز عاملان عدالت انگاشته می‌شوند. نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسد بهترین رویکرد به عاملان عدالت جهانی باید نظرگاهی میانه و ترکیبی به دولت و دیگر عاملان عدالت داشته باشد که مسئولیت‌های اجرای عدالت را بسته به ابزارها، صلاحیت‌ها و قابلیت‌ها بر دوش عاملان مختلف می‌گذارد. بررسی موارد و تجربه‌های مختلف جهانی نشان از موفقیت نسبی این رویکرد در مواجهه با مسائل سلامت جهانی دارد. Background: Interdependence and the processes of globalization in the world have induced complicated problems in global health. Major inequalities in health issues in the world have raised some challenges of climate change, the pro-pagation of infectious diseases, unequal distribution of health facilities, poverty and related illnesses which comprise the main focus of global justice theory. Methods: The global justice theory, which is a normative discourse about our duties and responsibilities vis-à-vis other people in the world, has been divided into different approaches to address the crises and issues discussed above. These approaches, based on their prepositions and arguments on the principles of justice, have various views on agents of justice. In this study, we will work with two problem-oriented and theoretical approaches to global justice to achieve a desirable approach to global health justice. Results: According to statist perspective to global justice, states are exclusive agents of justice while cosmopolitans hold that individuals, institutions and states are agents of justice. Conclusion: It seems that the best position is a middle, synthetic approach, which considers states, non-state actors, institutions and even individuals as the agents of justice and assigns the obligations with a varying degree. Empirical cases and recent experiences in global health confirm the intended results of such perspective. محصولاتِ بهداشتی-درمانی,نانوتکنولوژی,معیارهای اخلاقی,تبلیغات پزشکی Health and therapeutic products,Nanotechnology,Ethical criteria,Medical advertising 47 59 http://ijbmle.ir/fa/articles/5 http://ijbmle.ir/storage/articles/5/عاملان-عدالت-در-سلامت-جهانی.pdf Shirin Boroomand شیرین برومند PhD candidate of public law, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran دانشجوی دکتری حقوق عمومی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران s_boroomand@sbu.ac.ir Yes 17

چالش‌های تنظیم‌گری در صنعت دارویی: یک تحلیل اقتصادی مقدمه: اهمیت صنعت دارو در ارتقاء کیفیت زندگی بشر و ویژگی‌های خاص ساختار هزینه‌ای بنگاه‌های دارویی، تنظیم‌گری این صنعت را به امری ضروری تبدیل کرده است. البته پیچیدگی‌های موجود در این فرآیند، تنظیم‌گری این صنعت را به امری چند وجهی، پیچیده و گاهی دشوار برای سیاست‌گذاران این حوزه تبدیل کرده است. این پژوهش تلاش می‌کند گوشه‌ای از این دشواری و الگوهای رفتاری کشورهای مختلف در مواجهه با آن را نشان دهد. روش‌ها: این پژوهش مبتنی بر مطالعۀ الگوهای تنظیم‌گرانۀ موجود در کشورهای مختلف است. نتایج: بالا بودن هزینۀ تحقیق و توسعۀ داروهای جدید، ایجاد بسترهای قانونی حمایت از نوآوری دارویی را به یک ضرورت گریزناپذیر تبدیل کرده است، به گونه‌ای که در صورت نبود این بسترها برای ایجاد یک بازار انحصاری موقت برای بنگاه پدیدآورندۀ داروی جدید، انگیزه‌ای برای سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعۀ دارویی باقی نخواهد ماند. اما ایجاد انحصار با تحمیل قیمت‌هایی بالاتر از قیمت‌های رقابتی با زیان مرده و کاهش رفاه اجتماعی همراه خواهد بود. سیاست‌گذار با هدف کاستن همین زیان مرده و کنترل قدرت بازاری قانونی بنگاه نوآور دارویی، اقدام به تنظیم‌گری قیمت می‌کند که هدف آن کاستن هزینه‌های دارویی بخش عمومی و بخش خصوصی است. نتیجه‌گیری: تنظیم‌گری صنعت دارو را می‌توان هنر برقراری توزان میان همین نیروهای همگریز دانست. سیاست‌گذاران آمریکایی در این عرصه نسبت به همتایان اروپایی، کانادیی و ژاپنی خود وزن بیشتری به نوآوری داده‌اند که به پیشتازی این کشور در عرصۀ نوآوری دارویی انجامیده است. Background: The importance of pharmaceutical industry in improving the quality of human life and the specific features of the cost structure of pharmaceutical agencies mandates proper regulation in this industry. However, the complexity of this process has made the regulation of this industry multifaceted, complex, and sometimes difficult for policymakers. This research seeks to illustrate the typical challenges and the behavioral patterns of various countries facing such issues. Methods: This research is based on the study of regulatory models in different countries. Results: The high cost of research and development of new drugs has culminated in perceiving the inescapable necessity to provide the legal context for supporting drug innovations, so that in the absence of these contexts to create a temporary monopoly in the market for a new drug agency, there will be no incentive to invest in research and development of new drugs.But the creation of monopoly will be accompanied by imposing prices higher than competitive prices with increasing dead loss and reduced social welfare. In such condition, the policy maker regulates the prices for reducing the pharmaceutical costs in both private and public sector in order to decrease the dead loss and control the legal market power of innovative pharmaceutical agencies. Conclusion: The regulation in pharmaceutical industry can be regarded as the art of establishing a balance and trade-off between these forces. American policy makers in this field have held innovation in high regards in comparison to their European, Canadian and Japanese counterparts, which has led the country to be the vanguard in pharmaceutical innovation. محصولاتِ بهداشتی-درمانی,نانوتکنولوژی,معیارهای اخلاقی,تبلیغات پزشکی Health and therapeutic products,Nanotechnology,Ethical criteria,Medical advertising 60 71 http://ijbmle.ir/fa/articles/6 http://ijbmle.ir/storage/articles/6/چالش-های-تنظیم-گری-در-صنعت-دارویی-یک-تحلیل-اقتصادی.pdf Mojtaba Ghasemi مجتبی قاسمی Assistant Professor of Law and Economics, Economic Law Department, Shahid Beheshti Faculty of Law, Tehran, Iran استادیار حقوق و اقتصاد، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Mojtaba_ghasemi@sbu.ac.ir Yes 19

بررسی میزان رعایت کدهای اخلاقی مامایی و متغیرهای وابسته به آن در نمونۀ ماماهای شرکت‌کننده در برنامه‌های آموزش مداوم مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا مقدمه: به دنبال تألیف کدهای اخلاقی مامایی در نظام سلامت ایران، اطلاع از میزان رعایت این کدها در گروه‌های مختلف ماماهای شاغل در نظام سلامت، اعم از بخش‌های دولتی و خصوصی، می‌تواند بازخوردی مناسب از وضعیت رعایت این کدها و در نگرش کلی‌تر، رعایت اخلاق حرفه‌ای و نیز عوامل زمینه‌ساز آن به دست دهد. روش‌ها: در یک مطالعۀ توصیفی- تحلیلی مبتنی بر خودگزارشدهی رعایت اخلاق حرفه‌ای، 70 مامای شرکت‌کننده در برنامه‌های بازآموزی مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا، پرسشنامۀ طراحی‌شدۀ پژوهشگر را، که شامل 65 پرسش با مقیاس لیکرت در حوزه‌های مختلف کدهای اخلاقی بود، تکمیل کردند. اطلاعات با نرم‌افزار SPSS و از طریق آزمون‌های همبستگی کندال و آزمون تی مستقل و آنالیز واریانس پردازش شد. نتایج: میانگین سنی شرکت‌کنندگان 44 سال بود. مدرک تحصیلی 82% شرکت‌کنندگان کارشناسی و میزان رعایت کدهای اخلاق حرفه‌ای در این مطالعه، در بازۀ -2 تا 2، برابر 1/68±0/21 بود. ارتباط معنی‌داری میان رعایت کدهای اخلاقی با میزان تحصیلات، میزان درآمد، شیوۀ آموزش اخلاق حرفه‌ای، شرکت در کارگاه‌های آموزش اخلاق حرفه‌ای و فعالیت در بخش‌های مختلف نظام سلامت مشاهده نشد. میزان علاقه به حرفۀ مامایی تنها مولفه‌ای بود که با رعایت کدهای اخلاقی در حوزۀ ارائۀ خدمات به مددجو (r=0.257 با p-value=0.048) ارتباط معنی‌داری داشت. نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسد روش سنجش خودگزارشدهی در زمینۀ اخلاق حرفه‌ای به تخمین بالادستی رعایت اخلاق حرفه‌ای می‌انجامد. همچنین، در سنجش موجود نیز ارتباط معنی‌داری میان آموزش اخلاق حرفه‌ای و آگاهی از آن با رعایت کدهای اخلاق مامایی مشاهده نمی‌شود و این نشانگر ضرورت ارزشیابی‌ها و نیز آموزش‌های مؤثرتر در زمینۀ رعایت اخلاق حرفه‌ای است. Background: Following the compilation of ethical codes of midwifery in the health system of Iran, the knowledge about compliance with these codes in different groups of midwives working in the health system, both public and private, can provide an appropriate feedback on the status of compliance of such codes and in a more general attitude, undertaking implementation of professional ethics and the underlying factors can be scrutinized more rigorously. Methods: In a descriptive-analytic study based on self-reported observance of professional ethics, 70 midwives participating in continuous medical education programs at Avicenna Fertility Center completed a Likert scale researcher-designed questionnaire including 65 questions in different fields of ethics codes. Data were analyzed by SPSS software using Kendall Rank Correlation Coefficient, independent t-test and variance analysis. Results: The mean age of the participants was 44 years. 82% of the participants had a bachelor's degree and the rate of observance of professional ethics codes in this study in the range of -2 to 2 times was 0.12±1.68. There was no significant relationship between observing ethical codes with educational level, income level, professional ethics training, participation in professional ethics training workshops and activities in different parts of the health system. The only significant correlation was the interest rate to midwifery with observing ethical codes in the area of providing services to the client (r=0.257 with p=0.048). Conclusion: It seems that self-report assessment in professional ethics is based on extrapolation of professional ethics observance by the hierarchy. Also, in the current assessment, there was no meaningful relationship between professional ethics education and knowledge with observance of midwifery ethics codes, which indicates the necessity of implementing assessments as well as more effective teaching in the field of ethics observance. محصولاتِ بهداشتی-درمانی,نانوتکنولوژی,معیارهای اخلاقی,تبلیغات پزشکی Health and therapeutic products,Nanotechnology,Ethical criteria,Medical advertising 72 80 http://ijbmle.ir/fa/articles/7 http://ijbmle.ir/storage/articles/7/بررسی-میزان-رعایت-کدهای-اخلاقی-مامایی-و-متغیرهای-وابسته-به-آن-در-نمونۀ-ماماهای-شرکت-کننده-در-برنامه-های-آموزش-مداوم-مرکز-درمان-ناباروری-ابن-سینا.pdf Shadab Shah Ali شاداب شاه‌علی Department of Midwifery and Reproductive Health, Faculty of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran عضو هیئت علمی گروه بهداشت باروری و مامایی، دانشکدۀ علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران No 20 Shima Seddighinia شیما صدیقی‌نیا Reproductive Biotechnology Research Center, Avicenna Research Institute, ACECR,Tehran, Iran مرکز تحقیقات بیوتکنولوژی تولید مثل، پژوهشکدۀ فن‌آوری‌های نوين علوم پزشکی جهاددانشگاهی-ابن‌سينا، تهران، ايران No 21 Arash Mohazzab آرش مهذب Reproductive Biotechnology Research Center, Avicenna Research Institute, ACECR,Tehran, Iran مرکز تحقیقات بیوتکنولوژی تولید مثل، پژوهشکدۀ فن‌آوری‌های نوين علوم پزشکی جهاددانشگاهی-ابن‌سينا، تهران، ايران a.mohazzab@avicenna.ac.ir Yes 22

مطالعۀ نظری و تطبیقی حق‌های مالکیت معنوی در حوزۀ فناوری‌های زیستی مقدمه: تولید دانش و فناوری در حوزۀ علوم زیستی چالش‌هایی را در راستای حمایت قانونی از حق صاحبان دانش و فناوری‌های زیستی بر مالکیت معنوی به میان آورده است که دشواری پاسخ به آنها تا حد زیادی به ماهیت محصول و دانش تولیدشده باز می‌گردد. آیا محصولات و تولیدات در حوزۀ زیست‌فناوری را، که اغلب نتیجۀ پژوهش بر اجزای زیستی انسان هستند، می‌توان با حق‌های مالکیت معنوی حمایت کرد؟ اعطای حق‌های مالکیت معنوی به پژوهشگران در حوزۀ فناوری زیستی به پاسخ به این پرسش‌ها بستگی دارد. روش‌ها: داده‌های این مقاله مبتنی بر مطالعۀ نظام حقوقی کشورهای مختلف و نظام حقوقی بین‌المللی است. نویسندگان تلاش کرده‌اند ضمن بررسی آرا و نظرات مختلف مربوط به مالکیت معنوی، حمایت‌های موجود در آن نظام‌های حقوقی را واکاوند و آن را دست‌مایه‌ای برای مطالعۀ نظام حقوقی داخلی قرار دهند. نتایج: یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که کشورهای مختلف، حق‌های مالکیت معنوی را برای صاحبان دانش در حوزۀ فناوری زیستی به‌رسمیت شناخته‌اند تا به این شیوه دانش بشری از پیشرفت و تحول باز نایستد. نتیجه‌گیری: مهم‌ترین وجه نظری مالکیت معنوی در فناوری‌های زیستی توجه به ارزش ذاتی انسانی و منع بردگی است. در کنار آن، باید بر عدالت توزیعی و بازگشت عواید و سود ناشی از مالکیت معنوی این فناوری‌ها به جامعه متمرکز شد، چه آنکه بنا نیست شناسایی مالکیت معنوی برای این فناوری‌ها دست افراد جامعه را از عواید و منافع پژوهش کوتاه کند و راهکاری صرفاً برای تأمین منافع پژوهشگران، مخترعان یا کسانی باشد که در نهایت، این فناوری‌ها را به محصول تبدیل می‌کنند. در اینجاست که وضعیت اقتصادی و اجتماعی حاکم بر جامعه در تصمیم‌گیری اثرگذار خواهد بود. Background: The production of knowledge and technology in the field of biological sciences has raised challenges for legal protection of intellectual property rights of knowledge and technology owners. The difficulty in responding to such challenges is mostly dependent on the quiddity of the produced knowledge and the product. Can biotechnology products, which are often the result of research on human biological components, be protected by intellectual property rights? It seems that granting intellectual property rights to researchers in the field of biotechnology depends on answering such questions. Methods: The data of this paper is based on the study of the legal system of different countries and the international legal system. The authors have tried to investigate different opinions and verdicts related to intellectual property rights and their supporting evidence in various legal systems and make them a blueprint for studying the domestic legal system in Iran. Results: The findings of this study show that different countries, have recognized the intellectual property rights of the owners of knowledge in the field of biotechnology, so that human knowledge will not lag behind the new technological advances. Conclusion: The most important aspect of intellectual property in biotechnology is the focus on human inherent value and the prohibition of slavery. In addition, the focus should be on distributive justice and the return of its profits from the intellectual property of these technologies to the community. محصولاتِ بهداشتی-درمانی,نانوتکنولوژی,معیارهای اخلاقی,تبلیغات پزشکی Health and therapeutic products,Nanotechnology,Ethical criteria,Medical advertising 81 97 http://ijbmle.ir/fa/articles/8 http://ijbmle.ir/storage/articles/8/مطالعۀ-نظری-و-تطبیقی-حق-های-مالکیت-معنوی-در-حوزۀ-فناوری-های-زیستی.pdf Mohammad Rasekh محمد راسخ 1. Nanobiotechnology Research Center, Avicenna Research Institute, ACECR, Tehran, Iran. 2. Professor of Law and Philosophy, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran 1. مركز تحقيقات ريزفناوری زيستی، پژوهشكدۀ فن‌آوری‌های نوين علوم پزشكی جهاددانشگاهی-ابن‌سينا، تهران، ايران. 2. استاد فلسفه و حقوق، دانشگاه شهيد بهشتی، تهران، ايران m-rasekh@sbu.ac.ir Yes 18 Ataollah Rahmatollahi عطاءالله رحمت‌اللهی LLM in Public Law, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد، رشتۀ حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران No 23 Sanaz Sharifi ساناز شریفی LLM in Public Law and Attorney at Law, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد و وکیل پایه یک دادگستری، رشتۀ حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران No 24

رویکردی حقوقی به نظریۀ سلامت زیستی مقدمه: مفهوم سلامت و پیرو آن، حق بر سلامت از مفاهیم مهم در عالم نظر و عمل است که به هر شکل آنها را تعریف و حدودشان را مشخص کنیم، بی‌تردید، بر سلامت افراد جامعه و دسترسی آنها به خدمات سلامت اثر مستقیم می‌گذارد. روش‌ها: اين پژوهش بر اساس روش توصيفی و تحليلی انجام و داده‌های آن از طریق منابع چاپی مانند کتاب، مقاله و منابع اینترنتی از زبان‌های انگلیسی و فارسی گردآوری شده است. نتایج: نظریاتی که مفهوم سلامت را وامی‌کاوند اغلب نگاه فردگرایانه یا جمع‌گرایانه به آن داشته‌اند که امروزه چندان دفاع‌کردنی نیستند و رویکرد غالب رویکرد تلفیقی است که بر وجه فردی و اجتماعی مفهوم سلامت تأکید می‌کند. حق بر سلامت، که سلامت مفهوم هسته‌ای و کلیدی در آن است، محل چالش‌های نظری بوده است که اغلب به نقش حداقلی یا حداکثری دولت در مواجهه با حق بر سلامت می‌پردازد. نتیجه‌گیری: مفهوم سلامت، مانند هر مفهوم دیگری می‌تواند در پارادایم‌های مختلفِ تفکر به‌ شکل متفاوت تعریف شود. در «الگوی زیست‌پزشکی»، سلامت عبارت از نداشتن اختلال جسمی است. «الگوی زیستی-روانی-اجتماعی» بیماری را پدیده‌ای گسترده در سراسر ارگانیسم حیات انسان برمی‌شمارد. در نهایت، بر اساس رویکرد حق‌مدار، حق برخورداری از سلامت حق- ادعایی است بر برخورداری از تسهیلات، امکانات و خدمات مربوط به سلامت که در اسناد بین‌المللی نیز به رسمیت شناخته شده است. دستیابی به «بالاترین سطح قابل حصول سلامت» مستلزم تحقق ‌شرط‌هایی است و بدون وجود بسترهای فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی از یک سو و منابع مالی و انسانی در اختیار دولت از دیگر سو، تحقق نمی‌یابد. Background: The concept of health and the right to health is one of the most important concepts in the world of thought and practice, wherein any type of defining and demarcating the concept, undoubtedly affects the health of individuals and their access to health services. Methods: This research is based on descriptive and analytical method and its data were collected from printed sources such as books, articles and internet resources in English and Persian. Results: Theories that underpin the concept of health have often targeted the issue individualisticly or collectivistically, which are not very defensible today, and the dominant approach is the integrated one accentuating individual and social aspects of the concept of health. The right to health, in which the health is the core concept, has been the subject of theoretical challenges that often address the minimal or maximum role of the state and government in facing with the right to health. Conclusion: The concept of health, like any other concept, can be defined differently in various paradigms of thinking. In "biomedical paradigm", health is not having a physical disorder. The "Biopsychosocial model" considers disease a widespread phenomenon throughout the human organism. Finally, under the "rights-based approach", the right to health is a right/claim to have access to health-related facilities, welfare, and services that are also recognized in international documents. Achieving the "highest attainable level of health" requires specific conditions and requisites. Without cultural, social, economic, and political infrastructure on the one hand, and the financial and human resources available to the state on the other, such level of health cannot be obtained. محصولاتِ بهداشتی-درمانی,نانوتکنولوژی,معیارهای اخلاقی,تبلیغات پزشکی Health and therapeutic products,Nanotechnology,Ethical criteria,Medical advertising 98 108 http://ijbmle.ir/fa/articles/9 http://ijbmle.ir/storage/articles/9/رویکردی-حقوقی-به-نظریۀ-سلامت-زیستی.pdf Valiollah Vahdaninia ولی‌الله وحدانی‌نیا Senior Researcher, Center for Public Policy Studies, University of Tehran, and Director of Strategic Studies, Army University of Medical Sciences, Tehran, Iran پژوهشگر ارشد مرکز مطالعات سیاستگذاری عمومی دانشگاه تهران و مدیر مطالعات راهبردی دانشگاه علوم پزشکی ارتش، تهران، ایران No 25 Mir Sajjad Seyyed Mousavi میرسجاد سیدموسوی Assistant Professor, Department of Basic Sciences, Faculty of Paramedical Sciences, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran استادیار گروه علوم پایۀ دانشکدۀ پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران Mosavi_Saied@yahoo.com Yes 26